پاسخ کوتاه
در بیهوشی عمومی بیمار کاملاً بیهوش است و تنفسش با ماسک یا لوله محافظت میشود. در بیحسی نخاعی فقط نیمه پایین بدن بی‌حس میشود و بیمار می‌تواند بیدار یا آرام باشد. هیچ‌کدام به‌طور مطلق بهتر نیست؛ انتخاب به نوع جراحی، بیماری‌ها و داروهای ضد انعقاد بستگی دارد.
«دکتر، من را کامل بیهوش کنید، نمی‌خواهم چیزی بفهمم.» یا برعکس: «از بیهوشی کامل می‌ترسم، فقط بی‌حس کنید.» این دو جمله را متخصصان بیهوشی زیاد می‌شنوند. هر دو ترس قابل‌فهم است؛ اما انتخاب روش باید بر اساس بدن شما و نوع جراحی باشد، نه فقط ترس.
بیهوشی عمومی چیست؟
در بیهوشی عمومی، داروها هوشیاری را کاملاً مهار می‌کنند؛ بیمار چیزی حس نمی‌کند و به خاطر نمی‌آورد. چون رفلکس‌های تنفسی ضعیف می‌شوند، راه هوایی با ماسک حنجره‌ای یا لوله تراشه حفظ میشود و دستگاه به تنفس کمک می‌کند. متخصص بیهوشی در تمام مدت فشار خون، ضربان، اکسیژن و عمق بیهوشی را پایش می‌کند.
- مناسب برای جراحی‌های بزرگ شکم و قفسه سینه، جراحی‌های طولانی، سر و گردن
- گلودرد، تهوع و خواب‌آلودگی از عوارض شایع و گذرای آن است (عوارض بیهوشی عمومی)
بیحسی نخاعی (اسپاینال) چیست؟
در بیحسی نخاعی، با یک سوزن بسیار ظریف مقدار کمی داروی بیحسی در فضای اطراف نخاع در پایین کمر تزریق میشود. در چند دقیقه، نیمه پایین بدن گرم، سنگین و بی‌حس میشود. بیمار می‌تواند بیدار باشد یا داروی آرامبخش خفیف بگیرد و بخوابد.
- رایج در سزارین، جراحی‌های لگن و زانو، برخی جراحی‌های اورولوژی، فتق و پایین شکم
- بیمار خودش نفس می‌کشد و معمولاً تهوع کمتری دارد
- ممکن است سردرد یا کمردرد گذرا ایجاد کند (سردرد بعد از بیحسی نخاعی)
اپیدورال چه فرقی دارد؟
در اپیدورال، یک لوله بسیار باریک (کاتتر) در فضای اپیدورال گذاشته میشود تا بتوان دارو را ساعت‌ها یا چند روز ادامه داد. به همین دلیل بیشتر برای کنترل درد حین و بعد از جراحی‌های بزرگ یا بی‌دردی زایمان استفاده میشود و گاهی با بیهوشی عمومی ترکیب میشود. بیشتر بخوانید: کنترل درد بعد از عمل.
چه چیزی انتخاب را تعیین می‌کند؟
- محل و مدت جراحی (جراحی بالای ناف معمولاً بیهوشی عمومی می‌خواهد)
- وضعیت قلب و ریه؛ مثلاً در برخی بیماری‌های ریوی بیحسی ارجح است
- داروهای ضد انعقاد و اختلالات انعقادی (که ممکن است بیحسی نخاعی را منع کنند)
- عفونت یا تغییر شکل در ناحیه کمر
- ترجیح آگاهانه بیمار پس از شنیدن منافع و محدودیت‌ها
جمع‌بندی
اگر کسی روشی را «همیشه بهتر» معرفی کند، این ادعا با واقعیت بالینی جور نیست. بهترین کار این است که نگرانی‌هایتان را در مشاوره بیهوشی قبل از عمل مطرح کنید. برای دیدن کل مسیر از آمادگی تا کنترل درد، راهنمای جامع بیهوشی و کنترل درد را بخوانید.
پرسش‌های رایج درباره این موضوع
آیا در بیحسی نخاعی چیزی از عمل را میفهمم؟
درد حس نمیکنید، اما ممکن است فشار یا حرکت را احساس کنید. اگر بخواهید، معمولاً داروی آرامبخش خفیف داده میشود تا آرامتر یا خواب باشید.
بیحسی نخاعی باعث فلج میشود؟
آسیب عصبی دائمی پس از بیحسی نخاعی بسیار نادر است. بیحسی و ضعف پاها طبیعی و گذراست و معمولاً طی چند ساعت برطرف میشود.
برای سزارین کدام روش رایجتر است؟
در بسیاری از سزارینهای برنامهریزیشده بیحسی نخاعی رایج است، اما در برخی شرایط فوری یا منع پزشکی، بیهوشی عمومی انتخاب میشود.
این مطلب آموزشی است و جایگزین معاینه، تشخیص یا دستور پزشک معالج شما نیست.
