پاسخ کوتاه
سردرد بعد از بیحسی نخاعی معمولاً ۱ تا ۳ روز بعد شروع می‌شود، با نشستن و ایستادن بدتر و با دراز کشیدن بهتر می‌شود و در بیشتر بیماران ظرف چند روز تا حدود یک هفته برطرف می‌شود. استراحت، مایعات، کافئین و مسکن کمک می‌کنند و در موارد شدید، «بلاد پچ اپیدورال» درمان مؤثری است.
بیحسی نخاعی روشی ایمن و پرکاربرد است؛ از سزارین تا جراحی زانو. اما یکی از سؤال‌های رایج بعد از آن این است: «چرا از وقتی نشسته‌ام سرم درد میکند؟» در این مقاله توضیح می‌دهیم چرا این سردرد ایجاد می‌شود، چقدر طول می‌کشد و کِی باید نگران شد.
چرا بعد از بیحسی نخاعی سردرد می‌گیریم؟
برای بیحسی نخاعی، سوزنی بسیار ظریف از پرده دور نخاع عبور میکند. گاهی از این سوراخ ریز، کمی مایع مغزی‌نخاعی نشت میکند و فشار آن کم می‌شود. وقتی می‌نشینید یا می‌ایستید، این کاهش فشار بیشتر حس می‌شود و سردرد ایجاد میکند. به همین دلیل نام پزشکی آن «سردرد پس از سوراخ شدن سخت‌شامه» است.
نشانه‌های این نوع سردرد
- معمولاً ۱ تا ۳ روز بعد از بیحسی شروع می‌شود
- در پیشانی یا پشت سر حس می‌شود و ممکن است تا گردن و شانه برسد
- با نشستن و ایستادن بدتر و با دراز کشیدن طی چند دقیقه بهتر می‌شود
- گاهی با تهوع، وزوز گوش، حساسیت به نور یا تاری دید همراه است
چند روز طول می‌کشد و چطور درمان می‌شود؟
در بیشتر بیماران، سردرد ظرف چند روز تا حدود یک هفته خودبه‌خود بهتر می‌شود. در این مدت معمولاً این اقدامات کمک می‌کنند:
- استراحت و دراز کشیدن هر وقت سردرد شدید است
- نوشیدن مایعات کافی (اگر منع پزشکی ندارید)
- کافئین (مثل قهوه یا چای) طبق صلاحدید پزشک
- مسکن‌های ساده با دستور پزشک
اگر سردرد شدید است یا بعد از ۲۴ تا ۴۸ ساعت با این اقدامات بهتر نمی‌شود، متخصص بیهوشی ممکن است بلاد پچ اپیدورال را پیشنهاد کند: مقدار کمی از خون خود بیمار به‌صورت استریل در فضای اپیدورال تزریق می‌شود تا سوراخ را ببندد. این روش در بسیاری از بیماران سردرد را سریع و مؤثر برطرف میکند.
کمردرد بعد از بیحسی نخاعی طبیعی است؟
درد خفیف یا کوفتگی در محل سوزن در چند روز اول شایع است و معمولاً با گرما، تحرک ملایم و مسکن ساده بهتر می‌شود. یک باور رایج این است که بیحسی نخاعی باعث «کمردرد همیشگی» می‌شود؛ شواهد این را تأیید نمی‌کند. کمردرد مزمن معمولاً علت‌های دیگری دارد.
علائم هشدار که نباید منتظر ماند
- سردردی که با دراز کشیدن بهتر نمی‌شود یا با تب و سفتی گردن همراه است
- ضعف یا بیحسی پاها که چند ساعت بعد از عمل برنگشته یا دوباره ایجاد شده است
- از دست دادن کنترل ادرار یا مدفوع
- کمردرد شدید و رو به افزایش، تب، یا قرمزی و ترشح در محل تزریق
- تشنج یا کاهش هوشیاری
جمع‌بندی
سردرد بعد از بیحسی نخاعی آزاردهنده است ولی معمولاً گذرا و قابل درمان است. برای مقایسه روش‌ها، تفاوت بیهوشی عمومی و بیحسی نخاعی و برای دیدن کل مسیر، راهنمای جامع بیهوشی و کنترل درد را بخوانید. اگر قبلاً چنین سردردی داشته‌اید، در مشاوره بیهوشی پیش از عمل حتماً بگویید.
پرسش‌های رایج درباره این موضوع
سردرد بعد از بیحسی نخاعی چند روز طول می‌کشد؟
در بیشتر بیماران چند روز تا حدود یک هفته. اگر شدید است یا با درمان‌های ساده بهتر نمی‌شود، بلاد پچ اپیدورال معمولاً آن را سریع برطرف میکند.
آیا دراز کشیدن مطلق بعد از بیحسی نخاعی از سردرد پیشگیری میکند؟
شواهد نشان نمیدهد که خوابیدن طولانی و اجباری بعد از بیحسی نخاعی از سردرد جلوگیری کند. طبق دستور تیم درمان تحرک را شروع کنید و اگر سردرد آمد، دراز کشیدن آن را کم میکند.
قهوه برای سردرد بعد از اسپاینال خوب است؟
کافئین در برخی بیماران سردرد را کم میکند و جزو اقدامات رایج است، اما در بیماریهای قلبی یا فشار خون بالا با پزشک هماهنگ کنید.
این مطلب آموزشی است و جایگزین معاینه، تشخیص یا دستور پزشک معالج شما نیست.
