پاسخ کوتاه
BiPAP حمایت تنفسی با ماسک است و ونتیلاتور خانگی معمولاً از راه تراکئوستومی وصل می‌شود. هر دو فقط با تنظیمات تجویزشده ایمن‌اند؛ خانواده نباید فشارها را خودسرانه تغییر دهد. برق اضطراری، اکسیژن، قطعات یدکی، شناخت آلارم‌ها و برنامه روشن برای شرایط اضطراری بخش جدانشدنی مراقبت است.
BiPAP نوعی حمایت تنفسی غیرتهاجمی است که با ماسک بینی یا صورت، در دم فشار بیشتر و در بازدم فشار کمتری میدهد. ونتیلاتور خانگی معمولاً حمایت کامل‌تری است و اغلب از راه تراکئوستومی وصل می‌شود. هر دو در منزل فقط برای بیماران منتخب و پایدار و با برنامه مشخص مطرح می‌شوند. نام دستگاه به‌تنهایی شدت بیماری را توضیح نمی‌دهد.
چه کسانی BiPAP یا ونتیلاتور خانگی می‌گیرند؟
- بیماری‌های مزمن ریوی مثل COPD پیشرفته با احتباس دی‌اکسید کربن
- سندرم چاقی و کم‌تهویگی و برخی انواع آپنه خواب
- بیماری‌های عصبی‌عضلانی که عضلات تنفسی را ضعیف می‌کنند
- آسیب‌های نخاعی یا مغزی
- بیمارانی که پس از ICU نتوانسته‌اند کاملاً از ونتیلاتور جدا شوند
پیش از شروع در خانه چه باید ارزیابی شود؟
- علت نارسایی تنفسی و اینکه آیا برگشت‌پذیر است
- سطح هوشیاری و توانایی محافظت از راه هوایی و دفع ترشحات
- تنظیمات تجویزشده — نه تنظیمات «تجربی» خانواده یا فروشنده دستگاه
- نیاز به اکسیژن، رطوبت‌ساز و پالس‌اکسی‌متر
- برق اضطراری (UPS یا باتری) و قطعات یدکی: ماسک، شلنگ، فیلتر
- آموزش عملی دست‌کم دو نفر از خانواده
ماسک BiPAP: راحتی و پوست
بیشترین شکایت بیماران از ماسک است: نشتی هوا، خشکی چشم و دهان و زخم روی تیغه بینی. ماسک باید به اندازه باشد؛ نه آن‌قدر سفت که پوست را زخم کند و نه آن‌قدر شل که هوا نشت کند. پوست زیر ماسک را روزانه بررسی کنید و در صورت قرمزی ماندگار، از محافظ پوستی استفاده و به تیم درمان اطلاع دهید. اگر بیمار بیشتر وقت در تخت است، پیشگیری از زخم بستر را هم جدی بگیرید.
رطوبت‌ساز و تمیزکاری
- مخزن رطوبت‌ساز را فقط با آب مقطر پر کنید
- ماسک، شلنگ و مخزن را طبق دستور سازنده بشویید و خشک کنید
- فیلترها را به‌موقع عوض کنید
- آب جمع‌شده در شلنگ را خالی کنید و آن را به سمت بیمار برنگردانید
آلارم‌ها و برنامه اضطراری
آلارم ونتیلاتور را هرگز خاموش نکنید بدون آنکه علتش را پیدا کنید. آلارم‌های رایج: جدا شدن مدار، فشار بالا (انسداد یا ترشحات)، فشار پایین (نشتی) و قطع برق. برنامه اضطراری باید روی کاغذ و کنار دستگاه باشد:
- اگر برق رفت: دستگاه با باتری چند ساعت کار می‌کند؟ بعد چه؟
- اگر دستگاه از کار افتاد: کیسه آمبو و روش استفاده از آن را بلدید؟
- شماره‌های تماس پشتیبانی دستگاه، پزشک و اورژانس
اورژانس را با مراقبت برنامه‌ریزی‌شده اشتباه نگیرید
اگر بیمار کبود شد، پاسخ نداد، خواب‌آلودگی‌اش ناگهان بیشتر شد، دستگاه آلارم مداوم داد یا تنفس به‌وضوح بدتر شد، مسیر درست تماس با ۱۱۵ یا مراجعه فوری است. مراقبت تخصصی از بیمار ICU در منزل، در صورت ارائه، خدمتی از پیش هماهنگ‌شده است نه پاسخ فوریتی از طریق وب‌سایت. مسیر کامل را در راهنمای جامع مراقبت‌های ویژه و ICU در منزل ببینید.
پرسش‌های رایج درباره این موضوع
BiPAP و CPAP چه فرقی دارند؟
CPAP یک فشار ثابت میدهد و بیشتر برای آپنه خواب است. BiPAP دو سطح فشار (دم و بازدم) دارد و برای بیمارانی که به کمک بیشتری در تهویه نیاز دارند، مثل برخی بیماران COPD، به کار میرود.
بیمار چند ساعت در روز باید BiPAP بزند؟
به بیماری و دستور پزشک بستگی دارد؛ برخی فقط شبها و برخی بیشتر ساعات روز. مدت استفاده را خودسرانه کم یا زیاد نکنید.
آیا می‌توان تنظیمات BiPAP را خودمان تغییر داد؟
خیر. تنظیمات بر اساس ارزیابی پزشک و گاهی گازهای خون تعیین می‌شود. تغییر خودسرانه می‌تواند تنفس بیمار را بدتر کند.
این مطلب آموزشی است و جایگزین معاینه، تشخیص یا دستور پزشک معالج شما نیست.
